‘Buồng đôi’ trên xe giường nằm: Lợi bất cập hại

“Buồng đôi” đáp ứng nhu cầu hai người ở cùng khoang, nhưng có thể đánh đổi sự thoải mái, an toàn, dẫn đến vi phạm nếu chở quá số người.

Ngày 6/9, CSGT Phú Thọ phát hiện một xe khách tại quốc lộ 32 chở 48 người, trong khi phương tiện được phép chở 22 người, vượt 26 người. Tài xế và đơn vị vận tải dự kiến bị phạt tổng 66,5 triệu đồng, toàn bộ hành khách sau đó được chuyển sang một xe khác.

Trước đó, ngày 31/7, Đội CSGT đường bộ số 4 cũng phát hiện xe khách trên cao tốc Bùng – Vạn Ninh được phép chở 23 người nhưng thực tế có 40 người. Phương tiện đồng thời có thiết bị giám sát hành trình không hoạt động theo quy định. Tài xế bị phạt 29,5 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe, doanh nghiệp bị phạt 113 triệu đồng và đình chỉ phù hiệu, giấy phép kinh doanh vận tải hai tháng. Tổng mức phạt là 142,5 triệu đồng.

Điểm chung của hai trường hợp là cả hai xe đều được thiết kế với các “buồng đôi”, được nhà xe quảng cáo là mỗi buồng có thể chứa hai người. Tuy nhiên, khi kiểm tra, số hành khách thực tế trên xe đều vượt số người được phép chở theo hồ sơ.

Các xe khách cỡ lớn như trên khi chở 40-50 người thì chưa đến ngưỡng quá tải theo thiết kế kỹ thuật ban đầu. Tuy vậy, các vị trí nằm và trang bị an toàn vẫn được tính theo số hành khách được phê duyệt. Khi hai người cùng sử dụng một vị trí, những rủi ro khác bắt đầu xuất hiện.

Lợi bất cập hại

Thanh Ngọc (TP HCM), thường chọn xe giường nằm mỗi khi đi Đà Lạt. Một lần đi cùng người yêu, anh thử loại “buồng đôi” vì giá khoảng 700.000 đồng cho hai người, thấp hơn khoảng 100.000 đồng so với mua hai giường đơn.

“Tưởng buồng rộng đủ cho hai người, nhưng hai người lớn nằm khá chật, khó xoay trở. Đi đường dài sẽ thấy bất tiện hơn nhiều so với mỗi người một giường”, Ngọc nói.

Theo anh, buồng đôi vẫn có những tiện lợi nhất định, nhất là với cha mẹ đi cùng con nhỏ hoặc các cặp đôi, người thân muốn ở sát nhau thay vì mỗi người một khoang. Tuy nhiên, nếu ưu tiên sự thoải mái khi di chuyển đường dài, mỗi người một giường vẫn phù hợp hơn.

Không chỉ bất tiện, việc hai người cùng nằm một khoang còn đặt ra vấn đề về dây đai an toàn. Giường nằm được thiết kế cho một người và trang bị một dây đai tương ứng. Khi hai người cùng sử dụng một vị trí, việc dùng chung một dây đai khó có thể bảo đảm tư thế bảo vệ phù hợp cho cả hai khi xe phanh gấp hoặc xảy ra va chạm.

Không gian hạn chế cũng khiến hai người khó xoay trở, thay đổi tư thế trong hành trình dài. Khi xảy ra sự cố, việc tiếp cận lối thoát hoặc di chuyển khỏi khoang có thể trở nên khó khăn hơn. Nếu số người trên xe vượt quá số được phép chở, lượng hành khách cần được hỗ trợ, sơ tán cũng tăng lên, gây thêm áp lực trong tình huống khẩn cấp.

Với Ngọc, khoản tiền tiết kiệm được không đáng để đánh đổi sự thoải mái và an toàn. “Nếu đã đi đường dài, tôi thà trả thêm tiền để mỗi người có một chỗ nằm thoải mái”, anh nói.

Loại xe không có trong quy chuẩn

Theo QCVN 09:2024/BGTVT, mỗi giường nằm trên ôtô khách chỉ cho một người nằm và phải có dây đai an toàn phù hợp. Quy chuẩn không quy định loại “giường đôi” cho phép hai người cùng sử dụng một giường.

Do đó, “giường đôi”, “buồng đôi”, “phòng đôi” là cách gọi thương mại, không làm phát sinh thêm chỗ được phép chở. Số hành khách hợp pháp phải căn cứ hồ sơ kỹ thuật và thiết kế được phê duyệt từ cơ quan kiểm định.

Nếu chở thêm người khiến phương tiện vượt số hành khách được phép, nhà xe có thể bị xử phạt về hành vi chở quá số người quy định. Còn ngay cả khi xe vẫn trong giới hạn tải trọng, việc hai người cùng sử dụng một vị trí nằm được thiết kế cho một người vẫn đặt ra vấn đề về dây đai, không gian và an toàn hành khách.

Loại xe này từng khá phổ biến trên các tuyến đường dài, tuy nhiên, một số doanh nghiệp vận tải lớn đã dừng khai thác do những vấn đề về quy định cũng như an toàn. Thành Bưởi từng giải thích rằng dù nhu cầu hai người một phòng cao, doanh nghiệp không khai thác vì xe được đăng ký mỗi giường một người. Việc chở thêm khách có thể dẫn đến vi phạm, trong khi số người tăng cũng làm giảm không gian và khả năng thoát hiểm khi xảy ra sự cố. Tuy vậy, hình thức giường đôi này vẫn còn tồn tại ở một số nhà xe, hoặc xe tư nhân kinh doanh vận tải tại Việt Nam.

Hải Đăng