Vấn nạn quay video phó mặc xe tự lái để câu view

Nhiều chủ xe Tesla cố tình lách hệ thống giám sát, ngủ gật hoặc chơi game khi bật FSD rồi quay video đăng mạng xã hội.

Trước đây, người đi xe Tesla thường giấu giếm hành vi lạm dụng tính năng tự lái hoàn toàn (FSD – Full Self Driving). Giờ đây, họ thản nhiên ghi hình, đính kèm chú thích và đăng tải lên mạng xã hội.

Ngủ gật ở tốc độ cao trên đường cao tốc, chơi game, xem truyền hình trực tiếp hay gõ email trên máy tính xách tay – một thể loại nội dung mới mang chủ đề “xem xe Tesla giúp tôi lách luật thế nào” đang phủ sóng Instagram, TikTok và X. Hầu hết các đoạn video này đều ghi lại cảnh tài xế thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Xây dựng nội dung trên hành vi phạm luật

Ví dụ điển hình nhất đang lan truyền tuần này là cảnh một tài xế ngủ gật, gục đầu trên ghế trong khi chiếc Tesla vẫn tự chạy trên đường với giao diện FSD hiển thị trên màn hình. Dòng chú thích đi kèm viết: “Cuộc sống của một chủ xe Tesla có FSD”.

 

 

Trào lưu quay video phó mặc cho xe Tesla tự lái để câu view

Đây không phải trường hợp duy nhất. Tìm kiếm từ khóa “Tesla FSD” trên bất kỳ nền tảng nào, người dùng sẽ thấy vô số clip các chủ xe biến ghế lái thành ghế sofa. Một nhà sáng tạo nội dung quay lại cảnh mình thản nhiên chơi game trong suốt chuyến đi và khoe khoang rằng đã “qua mặt được camera theo dõi mắt người”. Một người khác hướng dẫn cách xem truyền hình trực tiếp trên màn hình trung tâm khi xe đang di chuyển kèm khẳng định “dễ hơn bạn tưởng”.

Nổi bật không kém là phong cách “doanh nhân bận rộn”: ngồi tựa lưng trên ghế lái chiếc bán tải Cybertruck, gõ máy tính liên tục trong khi chiếc xe tự xử lý trên đường cao tốc, tất cả được đóng gói như một mẹo làm việc hiệu quả.

Cách người dùng “lừa” hệ thống giám sát của xe

Hệ thống của Tesla được thiết kế để giữ tài xế tập trung bằng cách kết hợp lực ghì trên vô-lăng và camera trong cabin nhằm theo dõi mắt, phát ra cảnh báo nếu phát hiện xao nhãng. Nếu tích lũy quá nhiều lần vi phạm, tính năng FSD sẽ bị đình chỉ trong một tuần. Tesla đã thắt chặt cơ chế giám sát qua camera này, thậm chí tiến tới xác thực danh tính tài xế trước khi kích hoạt FSD.

Đáp lại, các chủ xe tìm mọi cách để vô hiệu hóa. Mẹo cũ nhất là dùng vật nặng treo lên vô-lăng để giả lập lực ghì tay đã nhường chỗ cho chiêu trò che mắt camera. Một video phổ biến cho thấy chỉ cần gập tờ tiền 20 USD treo lên camera trong cabin là đủ để chiếc xe tưởng rằng tài xế vẫn đang quan sát.

Nhiều bên còn thương mại hóa các thủ thuật này. Thị trường xuất hiện nhiều ứng dụng và thiết bị phần cứng được quảng cáo riêng cho mục đích mở khóa tính năng phát video khi xe đang chạy. Dù Tesla đã cài sẵn rào cản phần mềm ngăn xem video lúc di chuyển, các video hướng dẫn gỡ bỏ rào cản này vẫn mọc lên như nấm.

 

 

Trào lưu quay video phó mặc cho xe Tesla tự lái để câu view

Quy định pháp lý và những dòng chữ nhỏ của Tesla

Full Self-Driving chưa phải là hệ thống tự hành hoàn toàn, và tài xế vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý. Tesla bán tính năng này dưới tên gọi “FSD (Supervised)” – Tự lái hoàn toàn (Có giám sát). Khuyến cáo của hãng nêu rõ: “Các tính năng hiện tại yêu cầu sự giám sát chủ động của tài xế và không biến xe thành xe tự hành”. Người ngồi sau vô-lăng phải chịu trách nhiệm về chiếc xe mọi lúc. Ngủ, chơi game, xem màn hình hay làm việc trên máy tính ở ghế lái đều bị coi là lái xe mất tập trung hoặc thiếu quan sát – hành vi bất hợp pháp tại mọi bang ở Mỹ và hầu hết các quốc gia xuất hiện trong video.

Sẽ là phiến diện nếu chỉ coi đây là hành vi của một nhóm người coi thường mạng sống. Số lượng lớn các video mới là điều đáng lo ngại. Mạng xã hội đang ngập tràn bằng chứng do chính các tài xế ghi lại về hành vi phạm luật và lạm dụng FSD.

Tesla đã dành cả thập kỷ để quảng bá các hệ thống này theo hướng kích thích chính những hành vi đó. Hãng từng khuyến khích lạm dụng FSD trong các video chính thức – bao gồm hình ảnh tài xế pha cà phê espresso mà không cầm vô-lăng kèm chú thích “Hãy tự mình trải nghiệm” – nhưng đồng thời lại lập luận tại tòa rằng mọi vụ tai nạn đều do lỗi của tài xế vì không giám sát.

Sự mâu thuẫn đó đang trả giá đắt. Tesla phải đối mặt với các vụ kiện có tổng giá trị lên tới 14,5 tỷ USD liên quan đến hệ thống hỗ trợ lái, vừa thua kiện 243 triệu USD trong một vụ tai nạn chết người liên quan đến Autopilot. Cơ quan quản lý an toàn đường cao tốc Mỹ (NHTSA) cũng nâng mức điều tra FSD lên thành phân tích kỹ thuật đối với 3,2 triệu xe. Trong khi đó, dữ liệu của chính Tesla cho thấy số vụ tai nạn liên quan đến Autopilot và FSD đã chạm mốc kỷ lục 207 vụ chỉ trong một tháng.

Mỗi video câu view nói trên vô tình trở thành nguồn bằng chứng chống lại hãng: một thư viện do người dùng tự sản xuất, chứng minh rằng chiếc xe cho phép tài xế lơ đễnh hoàn toàn và các hệ thống giám sát dễ dàng bị qua mặt.

Theo Electrek, những chủ xe quay các video này phải tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Ngủ gật ở tốc độ 110 km/h hay mải mê chơi game trên đường đi làm không phải là mẹo công nghệ thông minh; đó là hành vi đánh cược mạng sống của người khác trên đường công cộng. Chỉ tính riêng tại Mỹ, Tesla đã báo cáo với NHTSA hơn 50 trường hợp tử vong trong các vụ tai nạn liên quan đến Autopilot và FSD.

Điểm đáng chú ý hiện nay là Tesla không hề phản đối hay bác bỏ những video này, bởi chúng phục vụ mục đích kép cho hãng: vừa giúp quảng bá tính năng FSD, vừa trở thành bằng chứng kết tội tài xế lạm dụng hệ thống trong các vụ kiện tụng không thể tránh khỏi khi tai nạn xảy ra.

Mỹ Anh