Thị trường ôtô Đông Nam Á khởi sắc nhờ xe điện

Nhu cầu xe điện tăng mạnh giúp thị trường ôtô Đông Nam Á tăng trưởng, trong khi các hãng xe Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại khu vực.

Nhu cầu xe điện tăng nhanh đang tạo động lực cho thị trường ôtô Đông Nam Á, giúp doanh số tại Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Việt Nam cùng tăng trong quý II, theo phân tích từ Nikkei Asia.

Cụ thể, tổng doanh số xe bán ra từ tháng 4 đến tháng 6 tại các thị trường ôtô lớn trong khu vực tăng khoảng 11% so với cùng kỳ năm 2025, nhờ đà tăng mạnh tại Indonesia, Malaysia và Thái Lan.

Indonesia tiếp tục là thị trường ôtô lớn nhất Đông Nam Á trong quý II, với 227.545 xe bán ra, tăng 34% so với cùng kỳ 2025. Các chính sách ưu đãi của chính phủ cùng sự quan tâm ngày càng lớn của người tiêu dùng đối với xe điện và hybrid cắm sạc (PHEV) Trung Quốc góp phần thúc đẩy thị trường phục hồi. Trong khi đó, các hãng xe Trung Quốc cũng cạnh tranh quyết liệt để mở rộng thị phần tại nước này.

Các thương hiệu Trung Quốc nhanh chóng gia tăng thị phần. Theo Hiệp hội công nghiệp ôtô Indonesia (Gaikindo), BYD chiếm khoảng 5,3% tổng thị trường ôtô Indonesia trong nửa đầu năm, trong khi Jaecoo, thương hiệu thuộc Chery, chiếm khoảng 4%.

Các hãng Trung Quốc cũng mở rộng danh mục sản phẩm ngoài xe thuần điện. BYD và Chery đã đưa các mẫu PHEV vào xứ vạn đảo nhằm thu hút nhóm khách hàng còn lo ngại về hạ tầng trạm sạc và khả năng di chuyển đường dài. Sự gia tăng nhanh chóng của các thương hiệu Trung Quốc cùng danh mục sản phẩm ngày càng đa dạng đang tạo ra những phản ứng khác nhau từ người tiêu dùng.

Sự hiện diện ngày càng lớn của các thương hiệu Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Indonesia xem xét chương trình ưu đãi mới dành cho xe điện. Bộ trưởng công nghiệp Agus Gumiwang Kartasasmita gần đây cho biết chính phủ sẽ ưu tiên “các thương hiệu quốc gia”, nhưng chưa công bố chi tiết chính sách.

Malaysia ghi nhận một trong những mức tăng trưởng mạnh nhất tại các thị trường lớn trong khu vực trong quý II. Doanh số đạt 201.242 xe, tăng 9,7% so với cùng kỳ năm 2025. Hiệp hội ôtô Malaysia sau đó nâng dự báo doanh số cả năm lên 800.000 xe, thay vì 790.000 xe như dự báo trước đó.

Thị trường Malaysia đang chứng kiến hai thay đổi đáng chú ý, là nhu cầu SUV tăng và quá trình điện hóa diễn ra nhanh hơn. SUV tiếp tục nằm trong nhóm xe được ưa chuộng nhất.

Trong khi đó, doanh số xe điện tăng 106% trong nửa đầu năm, lên 26.192 xe, lần đầu vượt doanh số hybrid ở mức 25.590 xe. Tổng doanh số xe điện và hybrid đạt 51.782 xe, tăng 69%, chiếm 13,4% tổng thị trường, so với 8,2% cùng kỳ 2025.

Dòng xe thuần điện e.MAS của Proton đóng góp đáng kể vào đà tăng này. e.MAS 5 là mẫu xe điện bán chạy nhất Malaysia trong nửa đầu năm, trong khi e.MAS 7 đứng thứ hai. Kết quả cho thấy xe điện đang dần vượt khỏi nhóm khách hàng tiên phong tại một thị trường vốn coi hybrid là lựa chọn thực dụng hơn.

Thái Lan phục hồi nhưng sản xuất và xuất khẩu giảm. Thị trường này đạt 164.883 xe trong quý II, tăng khoảng 10%, đánh dấu quý tăng trưởng thứ năm liên tiếp. Các quan chức ngành cho rằng nhu cầu xe điện tăng mạnh góp phần thúc đẩy thị trường, bù đắp phần nào sự suy yếu của nhóm xe động cơ đốt trong.

Tuy nhiên, đà phục hồi không đồng đều. Nợ hộ gia đình ở mức cao và việc xét duyệt khoản vay mua xe chặt chẽ tiếp tục ảnh hưởng đến sức mua, đặc biệt với xe bán tải, một trong những phân khúc quan trọng nhất của Thái Lan. Trong khi đó, xe điện ngày càng phổ biến, cho thấy ảnh hưởng của các hãng xe Trung Quốc tại thị trường này ngày càng rõ.

Thách thức không chỉ nằm ở doanh số trong nước. Sản lượng ôtô của Thái Lan giảm 1% trong nửa đầu năm, xuống 717.212 xe, trong khi xuất khẩu giảm 8,3%. Những con số này cho thấy vị thế trung tâm sản xuất ôtô lớn nhất Đông Nam Á của Thái Lan đang chịu sức ép.

Yeap Swee Chuan, CEO Aapico Hitech, công ty cung cấp linh kiện và phân phối ôtô tại Bangkok, gần đây cảnh báo rằng thách thức dài hạn của Thái Lan không nằm ở nhu cầu yếu, mà ở khả năng thích ứng với sự trỗi dậy của các hãng xe Trung Quốc. Công nghệ của các hãng này đang làm thay đổi chuỗi cung ứng và tương quan cạnh tranh trong khu vực.

Việt Nam có diễn biến đáng chú ý khi dẫn đầu Đông Nam Á về doanh số xe thuần điện (BEV). Trong nửa đầu 2026, thị trường tiêu thụ 115.986 xe, tăng 71% so với cùng kỳ năm 2025. Xe điện chiếm khoảng 35,3% tổng lượng ôtô mới bán ra, cao nhất trong nhóm bốn thị trường lớn gồm Việt Nam, Thái Lan, Indonesia và Malaysia.

Phần lớn doanh số đến từ VinFast, thương hiệu hiện dẫn đầu cả thị trường xe điện lẫn toàn ngành ôtô Việt Nam. Chính sách miễn lệ phí trước bạ và thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi 3% đến hết năm 2030 cũng tạo thêm động lực cho xe BEV.

So với Việt Nam, tỷ lệ xe điện tại Indonesia mới đạt khoảng 16% tổng doanh số ôtô trong nửa đầu năm. Trong khi đó, Thái Lan có doanh số BEV thấp hơn Việt Nam khoảng 11.500 xe nhưng tốc độ tăng trưởng đạt 91%.

Philippines đang chậm hơn các nước ASEAN khác trong quá trình chuyển đổi sang xe điện. Doanh số ôtô tại nước này giảm 14% trong quý II, xuống 97.988 xe, thuộc nhóm thị trường có kết quả yếu nhất khu vực. Dù vậy, chính phủ Philippines kỳ vọng nhu cầu xe điện tăng sẽ tạo nền tảng cho ngành sản xuất trong nước.

Ngày 30/7, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr công bố chương trình ưu đãi trị giá 1 tỷ USD nhằm hỗ trợ sản xuất xe điện trong nước, trong đó chính phủ đồng tài trợ cho các dự án đầu tư và sản xuất.

Động thái này cho thấy cuộc đua thu hút đầu tư xe điện và xây dựng chuỗi cung ứng trong khu vực ngày càng quyết liệt, sau các chính sách tương tự tại Thái Lan, Indonesia và Việt Nam.

Singapore vẫn là một trong những thị trường ôtô nhỏ nhất Đông Nam Á, với khoảng 27.000 xe đăng ký mới trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, nước này đã trở thành thị trường xe điện phát triển nhất khu vực. Xe điện chiếm khoảng 62% tổng số xe đăng ký mới, tăng mạnh so với khoảng 40% cùng kỳ năm 2025.

Quá trình chuyển đổi sang xe điện tại đảo quốc thu hút các hãng xe Trung Quốc, châu Âu và nhiều thị trường khác. BYD liên tục đứng đầu doanh số thương hiệu tại Singapore, trong khi các hãng xe sang cũng đặt cược vào nhu cầu ngày càng tăng đối với xe điện.

Những diễn biến khác nhau tại Đông Nam Á cho thấy quá trình chuyển đổi sang xe điện đang tăng tốc nhưng mỗi thị trường đi theo một hướng riêng. Các thương hiệu Trung Quốc ngày càng có ảnh hưởng tại Indonesia và Thái Lan. Malaysia đang tiến đến giai đoạn xe điện vượt hybrid về doanh số. Việt Nam nổi bật với sự trỗi dậy nhanh chóng của VinFast. Trong khi đó, Singapore cho thấy hình ảnh của một thị trường xe điện Đông Nam Á ở giai đoạn trưởng thành hơn.

Phạm Hải (theo Nikkei Asia)