Để trả lời đúng câu hỏi xe đạp điện có phải lắp gương không, điều quan trọng nhất là xác định đúng thân phận pháp lý của xe đạp điện. Bởi vì trong luật giao thông, mỗi nhóm phương tiện sẽ chịu một bộ quy định hoàn toàn khác nhau.

Theo quy định pháp luật hiện hành, xe đạp điện được xếp vào nhóm xe thô sơ, chứ không phải xe cơ giới. Việc phân loại này mang tính quyết định đến hàng loạt vấn đề: từ đăng ký biển số, giấy phép lái xe cho đến các yêu cầu kỹ thuật như gương chiếu hậu.

Xe đạp điện đúng nghĩa theo luật có đặc điểm gì?

Một chiếc xe chỉ được pháp luật công nhận là xe đạp điện khi đồng thời đáp ứng đầy đủ các tiêu chí kỹ thuật sau:

• Có bàn đạp hoạt động thực tế: Đây là dấu hiệu quan trọng nhất. Xe phải có bàn đạp và có thể vận hành bằng sức người khi không dùng điện. Nếu không có bàn đạp (hoặc bàn đạp chỉ để trang trí), xe sẽ không còn được xem là xe đạp.
• Tốc độ thiết kế tối đa không vượt quá 25 km/h: Khi đạt ngưỡng này, động cơ phải tự ngắt hoặc không tăng thêm công suất.
• Công suất động cơ điện không quá 250W: Động cơ chỉ mang tính hỗ trợ, không phải nguồn lực chính như xe máy điện.
• Không thuộc diện đăng ký, không cần biển số: Vì được xếp là xe thô sơ nên xe đạp điện không phải đăng ký tại cơ quan công an.

Chính vì thuộc nhóm xe thô sơ, xe đạp điện không bị áp dụng các quy định bắt buộc dành cho xe cơ giới, trong đó có nhiều yêu cầu về trang bị kỹ thuật.

Vì sao nhiều người vẫn nhầm xe đạp điện với xe máy điện?

Ngoài thực tế, rất nhiều mẫu xe điện:

• Có kiểu dáng giống xe tay ga
• Chạy nhanh hơn 30–40 km/h
• Không có bàn đạp hoặc bàn đạp không dùng được

Những xe này thường được người bán gọi là xe đạp điện để dễ bán, nhưng về mặt pháp lý, chúng không còn là xe đạp điện nữa. Khi đó, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào đặc tính kỹ thuật thực tế, không căn cứ vào tên gọi.

Và đây chính là lý do vì sao:

• Có người đi xe đạp điện không gương vẫn không sao
• Nhưng có người lại bị xử phạt lỗi không gương chiếu hậu, dù nghĩ rằng mình đang đi xe đạp điện

Hiểu đúng xe đạp điện được xếp vào loại phương tiện nào là bước đầu tiên – và cũng là bước quan trọng nhất – để tránh hiểu sai luật và tránh bị phạt oan khi tham gia giao thông.

Xe đạp điện không bắt buộc phải lắp gương chiếu hậu theo quy định pháp luật hiện hành. Đây là kết luận rõ ràng nếu nhìn đúng vào các nghị định xử phạt vi phạm giao thông đang được áp dụng. Do xe đạp điện được xếp vào nhóm xe thô sơ, nên những quy định bắt buộc về gương chiếu hậu vốn dành cho xe cơ giới như xe máy, xe máy điện sẽ không áp dụng cho loại phương tiện này.

 

Khi rà soát các quy định xử phạt liên quan đến người điều khiển xe đạp, xe đạp điện và các phương tiện thô sơ, có thể thấy pháp luật không quy định mức phạt đối với hành vi điều khiển xe đạp điện không có gương chiếu hậu. Nói cách khác, nếu bạn đang sử dụng một chiếc xe đạp điện đúng chuẩn – có bàn đạp hoạt động, tốc độ thiết kế không vượt quá 25 km/h và công suất động cơ không quá 250W – thì việc không gắn gương không được xem là hành vi vi phạm hành chính.

Sự nhầm lẫn của nhiều người xuất phát từ việc trên thị trường hiện nay, không ít mẫu xe đạp điện được bán ra đã được nhà sản xuất lắp sẵn gương chiếu hậu. Điều này khiến người sử dụng lầm tưởng rằng gương là trang bị bắt buộc theo luật.

Thực tế, việc lắp gương trong trường hợp này chủ yếu liên quan đến yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn an toàn đối với sản phẩm khi xuất xưởng, áp dụng cho nhà sản xuất, chứ không phải là căn cứ để xử phạt người điều khiển xe ngoài đường.

=> Tham khảo thêm:

• Bao nhiêu tuổi được đi xe đạp điện?
• Bao nhiêu tuổi được đi xe đạp điện?
• Đi xe đạp điện ngược chiều bị phạt bao nhiêu?

Sau khi nhìn lại toàn bộ quy định pháp luật và thực tế xử lý ngoài đường, có thể rút ra một điểm mấu chốt rất dễ nhớ: xe đạp điện đúng chuẩn pháp lý hiện nay không bắt buộc phải lắp gương chiếu hậu. Pháp luật không có điều khoản xử phạt riêng đối với hành vi điều khiển xe đạp điện không gắn gương, bởi loại phương tiện này được xếp vào nhóm xe thô sơ, không phải xe cơ giới.

 

Tuy nhiên, ở góc độ an toàn, dù luật không bắt buộc, gương chiếu hậu vẫn là một trang bị đáng cân nhắc. Xe điện vận hành êm, khó tạo ra tín hiệu cảnh báo cho các phương tiện xung quanh, nên việc quan sát phía sau sẽ giúp người lái chủ động hơn trong những tình huống rẽ, quay đầu hay di chuyển trên đường đông.