Câu trả lời là: CÓ. Theo quy định của pháp luật hiện hành, người điều khiển xe đạp điện nếu dùng tay cầm và sử dụng điện thoại khi phương tiện đang di chuyển thì vẫn bị xử phạt vi phạm hành chính, không phân biệt người lớn hay học sinh.

Cụ thể, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 đã mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với mọi phương tiện tham gia giao thông, bao gồm cả xe đạp, xe đạp điện và xe đạp máy. Luật này nghiêm cấm hành vi sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi đang điều khiển phương tiện, bởi đây là nguyên nhân trực tiếp làm giảm khả năng quan sát, phản xạ và kiểm soát tay lái.

Trên cơ sở đó, Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã chính thức lấp khoảng trống pháp lý từng tồn tại trước đây. Nếu như giai đoạn trước, hành vi xe đạp điện xài điện thoại thường chỉ bị nhắc nhở hoặc xử lý không thống nhất, thì từ năm 2025, lỗi này đã được định danh rõ ràng là hành vi vi phạm và có khung xử phạt cụ thể.

Điều quan trọng cần lưu ý là:

• Chỉ cần phương tiện đang lăn bánh, dù chạy chậm hay di chuyển quãng ngắn
• Chỉ cần dùng tay cầm điện thoại để nghe, gọi, nhắn tin, xem màn hình

→ Đều được xem là đã đủ yếu tố cấu thành vi phạm.

Khi người điều khiển xe đạp điện xài điện thoại trong lúc phương tiện đang di chuyển, hành vi này có thể bị xử phạt hành chính theo quy định hiện hành. Do xe đạp điện không yêu cầu người điều khiển phải có giấy phép lái xe, nên mức phạt áp dụng sẽ nhẹ hơn so với các phương tiện cơ giới như xe máy điện hay xe máy.

Mức phạt cụ thể

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi sử dụng điện thoại khi điều khiển xe đạp điện sẽ bị phạt tiền trong khoảng:

• 100.000 – 200.000 đồng

Khoản tiền này được áp dụng trong trường hợp:

• Xe đang di chuyển, và người điều khiển cầm, dùng điện thoại bằng tay để gọi, nhắn tin, đọc tin nhắn, xem bản đồ hoặc thực hiện các thao tác khác trên màn hình.
• Phương tiện được xác định đúng là xe đạp điện theo quy định kỹ thuật của pháp luật.

Khi nào mức phạt này được áp dụng?

Mức phạt trên chỉ áp dụng nếu đảm bảo đúng loại phương tiện và đúng hành vi vi phạm:

• Xe phải là xe đạp điện hợp pháp, đạt chuẩn kỹ thuật, không phải xe máy điện hay xe gắn máy.
• Người điều khiển đang tham gia giao thông, tức là phương tiện đang lăn bánh trên đường.
• Hành vi diễn ra trong lúc điều khiển phương tiện, không phải khi đã dừng xe an toàn.

Lưu ý

1. Không có thêm hình phạt trừ điểm giấy phép lái xe vì xe đạp điện không đòi hỏi GPLX.
2. Việc dùng điện thoại khi dừng xe hoàn toàn bên lề đường thì không bị phạt lỗi này (nhưng cần chú ý không gây cản trở giao thông).
3. Nếu lực lượng chức năng chứng minh được vi phạm nghiêm trọng hơn (ví dụ: ảnh hưởng đến an toàn giao thông), có thể bị xử lý thêm lỗi khác.

Pháp luật không cấm tuyệt đối việc sử dụng điện thoại, mà chỉ cấm hành vi dùng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Vì vậy, trong một số trường hợp nhất định, người đi xe đạp điện vẫn được phép sử dụng điện thoại và không bị xử phạt:

Tuy nhiên, người đi xe đạp điện vẫn sẽ bị phạt nếu:

• Vừa chạy xe vừa nghe điện thoại, nhắn tin, xem màn hình
• Kẹp điện thoại vào tai, cầm điện thoại bằng một tay
• Vừa điều khiển xe vừa thao tác trên điện thoại gắn giá đỡ
• Xe còn lăn bánh nhưng cho rằng “chạy chậm thì không sao”

Tất cả các trường hợp trên đều được xem là sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện.

Đây là hai tình huống rất phổ biến khi đi xe đạp điện và cũng là nguyên nhân khiến nhiều người bị xử phạt dù không trực tiếp cầm điện thoại trên tay. Pháp luật hiện hành không cấm theo cách có hay không, mà đánh giá dựa trên hành vi thực tế và mức độ ảnh hưởng đến an toàn giao thông.

Đeo tai nghe khi đi xe đạp điện có bị phạt không?

Theo quy định mới, hành vi bị cấm không chỉ giới hạn ở điện thoại mà còn mở rộng sang thiết bị điện tử khác nếu việc sử dụng làm giảm khả năng quan sát, nghe – phản xạ của người điều khiển phương tiện.

Trên thực tế:

• Tai nghe Bluetooth, tai nghe không dây được xem là thiết bị điện tử

• Việc đeo tai nghe khi đi xe đạp điện có thể:

  • Làm giảm khả năng nghe còi xe, tín hiệu cảnh báo

  • Gây mất tập trung khi tham gia giao thông

Vì vậy, CSGT có cơ sở xử phạt hành vi đeo tai nghe khi điều khiển xe đạp điện, với mức phạt tương đương lỗi dùng điện thoại, đặc biệt nếu người điều khiển đang nghe gọi, nghe nhạc hoặc tương tác với thiết bị.

Lưu ý: Dù tai nghe không có dây nối với điện thoại trên tay, nhưng nếu đang sử dụng khi xe di chuyển, vẫn có nguy cơ bị xử phạt.

Dùng giá đỡ điện thoại gắn trên xe có bị phạt không?

Việc lắp giá đỡ điện thoại trên xe đạp điện không bị cấm. Tuy nhiên, điều quan trọng nằm ở cách sử dụng:

Không bị phạt nếu:

• Điện thoại chỉ để hiển thị bản đồ
• Người điều khiển không dùng tay thao tác
• Chỉ liếc nhìn nhanh, không gây mất kiểm soát tay lái

Vẫn bị phạt nếu:

• Dùng tay chạm, lướt, bấm điện thoại khi xe đang chạy
• Vừa điều khiển xe vừa thao tác màn hình
• Mất tập trung, lạng lách do nhìn màn hình quá lâu

Chỉ cần có hành vi dùng tay sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện, dù điện thoại đặt trên giá đỡ, vẫn cấu thành vi phạm.