Sản xuất ôtô ở Đức đắt đỏ, Mercedes chuyển sang nước khác

Chi phí sản xuất ở Hungary rẻ hơn 70% khiến Mercedes mở rộng nhà máy ở đây, trong khi siết chặt hoạt động tại Đức.

Mercedes luôn tự hào nhắc về nguồn gốc phát minh ra xe hơi tại Đức. Thế nhưng, quê nhà lại đang trở thành nơi sản xuất ngày càng đắt đối với hãng xe này. Hãng đang nhanh chóng mở rộng quy mô tại Hungary – nơi có chi phí sản xuất thấp hơn tới 70% – đồng thời yêu cầu công nhân tại Đức làm việc nhiều hơn nhưng không tăng lương.

Nhà máy Kecskemét của Mercedes tại Hungary đã nâng gấp đôi công suất hằng năm lên 400.000 xe. Động thái này biến đây thành cơ sở sản xuất lớn nhất của hãng tại Châu Âu và lớn thứ hai trên toàn cầu, chỉ sau Bắc Kinh (Trung Quốc). Bắt đầu lắp ráp chiếc xe đầu tiên từ 14 năm trước, nhà máy hiện có khoảng 5.000 nhân sự và dự kiến tuyển thêm 3.000 người. Ngược lại, Mercedes đang cắt giảm công suất cũng như lượng việc làm tại Đức.

Sự thu hút của Hungary hoàn toàn dễ hiểu. Báo Handelsblatt dẫn tính toán của Mercedes cho biết chi phí sản xuất tại đây rẻ hơn tới 70% so với Đức. Dữ liệu từ Eurostat chỉ ra chi phí lao động công nghiệp tại Đức lên tới 49,5 euro (56,6 USD) mỗi giờ, trong khi ở Hungary chỉ là 15,6 euro (17,8 USD). Nhờ ít ngày nghỉ lễ hơn và hợp đồng quy định tuần làm việc 40 giờ, người lao động Hungary cũng làm nhiều giờ hơn mỗi năm. Trong khi đó, công nhân xe hơi tại Đức duy trì chế độ 35 giờ một tuần từ giữa những năm 1990.

Cơ sở Kecskemét giờ đây không còn chỉ đảm nhận các dòng xe giá rẻ như giai đoạn đầu. C-class hiện được lắp ráp tại đây bên cạnh dòng GLB, còn mẫu G-class nhỏ gọn sắp ra mắt sẽ sản xuất độc quyền ở Hungary. GLC – dòng xe bán chạy nhất của Mercedes – cũng nằm trong kế hoạch đưa về nhà máy này.

Ở chiều ngược lại, bầu không khí tại Đức khá ảm đạm. Khoảng 18.000 công nhân vừa qua đã xuống đường phản đối sau khi Mercedes thắt chặt kế hoạch cắt giảm chi phí. Ban lãnh đạo muốn hạ chi phí lao động, xem xét lại các khoản tiền thưởng đặc biệt và yêu cầu nhân viên cống hiến nhiều hơn với mức đãi ngộ không đổi.

Mercedes không phải cái tên duy nhất. Volkswagen cũng đang giảm dần sự phụ thuộc vào các dây chuyền trong nước. Dòng Passat đã chuyển sang sản xuất tại Slovakia, trong khi dây chuyền lắp ráp dòng Golf cho thị trường châu Âu sẽ dời sang Mexico vào năm 2027.

Tuy nhiên, Porsche lại đưa ra một hướng đi khác biệt. Dù đang đối mặt với những khó khăn về lợi nhuận, doanh số cùng sức ảnh hưởng suy giảm tại Trung Quốc, hãng vẫn cân nhắc chuyển dây chuyền Cayenne từ Slovakia về Leipzig (Đức) – nơi đang lắp ráp dòng Macan nhỏ hơn. Tân Tổng giám đốc Michael Leiters tin rằng sản xuất tại Đức vẫn là yếu tố cốt lõi trong kỳ vọng của khách hàng đối với Porsche.

“Chúng ta phải tái định hình và chứng minh giá trị của ‘Made in Germany’. Cuối cùng, điều đó sẽ quyết định sự thành công của chúng ta”, ông Leiters phát biểu hồi tháng 6.

Tuy nhiên, kế hoạch này kèm theo một điều kiện lớn. Việc đưa dây chuyền Cayenne về nước phụ thuộc vào việc công nhân Đức có chấp nhận giảm lương hay không. Bên cạnh đó, Porsche cũng có thể phải cắt giảm hàng nghìn việc làm từ nay đến năm 2035.

Về phần mình, Mercedes lập luận rằng việc mở rộng ở Hungary sẽ giúp củng cố sức mạnh tổng thể cho toàn tập đoàn. Giám đốc sản xuất Michael Schiebe khẳng định bước đi này “giúp đảm bảo việc làm tại Đức”, đồng thời nhấn mạnh “đây không phải cuộc cạnh tranh giữa Hungary và Đức”.

Dù vậy, khi các hãng xe Đức đối mặt áp lực từ lợi nhuận sụt giảm cùng sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ Trung Quốc, một câu hỏi lớn ngày càng khó né tránh: mác “Made in Germany” thực sự trị giá bao nhiêu, và ai sẽ là người sẵn sàng chi trả cho giá trị đó?

Mỹ Anh