Chuẩn khí thải cho xe máy vào vùng phát thải thấp

Từ năm 2028 tại Hà Nội và 2029 tại TP HCM, xe máy cá nhân vào vùng phát thải thấp TP HCM dự kiến phải đạt Mức 3.

Mức khí thải xe máy được quan tâm khi Hà Nội và TP HCM đều xây dựng lộ trình vùng phát thải thấp, trong đó phương tiện không đáp ứng yêu cầu khí thải sẽ từng bước bị hạn chế lưu thông tại một số khu vực.

Tại Hà Nội, thành phố thí điểm vùng phát thải thấp ở khu vực lõi Hoàn Kiếm từ tháng 7/2026, sau đó mở rộng. Từ năm 2028, xe môtô, xe gắn máy sử dụng động cơ xăng không đạt quy chuẩn khí thải Mức 3 trở lên sẽ bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp trên toàn vành đai 1.

Tại TP HCM, theo đề án vùng phát thải thấp, xe máy, môtô cá nhân dự kiến bắt đầu áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 3 khi đi vào khu vực này từ năm 2029, nâng lên Mức 4 từ năm 2030 và chuyển hoàn toàn sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh vào năm 2035.

Tiêu chuẩn khí thải mức 3 là gì?

Theo QCVN 99:2025/BNNMT, khí thải xe máy được chia thành bốn mức, từ Mức 1 đến Mức 4. Mức càng cao, giới hạn khí thải càng thấp.

Hai chỉ tiêu chính là nồng độ carbon monoxide (CO) và hydrocarbon (HC). Với động cơ bốn kỳ, Mức 3 quy định CO tối đa 3,5% thể tích và HC 1.100 ppm. Ở Mức 4, hai giới hạn này lần lượt giảm xuống 2% và 1.000 ppm. Với động cơ hai kỳ, HC tối đa ở Mức 3 và Mức 4 đều là 2.000 ppm, còn CO giảm từ 3,5% xuống 2%.

So với tiêu chuẩn thế giới, tiêu chuẩn khí thải Mức 3 tương đương Euro 3, và Mức 4 tương đương Euro 4.

Xe máy nào thuộc tiêu chuẩn khí thải Mức 3?

Đối với xe máy lắp ráp trong nước hoặc nhập khẩu từ 2017 đến 30/6/2026, tiêu chuẩn khí thải phải đạt Mức 3 trở lên. Xe máy lắp ráp trong nước hoặc nhập khẩu từ 2008 đến hết 2016 thuộc Mức 2. Từ ngày 1/7/2026, xe máy lắp ráp trong nước hoặc nhập khẩu phải đáp ứng Mức 4. Ví dụ các dòng xe Honda từ 2017 đều đạt Euro 3 và kế hoạch của hãng là các xe ra mắt trong 2026 đều đạt Euro 4.

Do đó, nếu người tiêu dùng mua một chiếc xe máy mới vào thời điểm hiện tại thì chắc chắn sẽ đạt tiêu chuẩn khí thải Mức 4. Trong khi đó, các xe mua mới trước đó trong 9 năm trước thời điểm này sẽ là Mức 3.

Tiêu chuẩn khí thải khi xe xuất xưởng không đồng nghĩa xe sẽ duy trì được mức đó trong suốt quá trình sử dụng. Sau thời gian vận hành, động cơ và các bộ phận liên quan có thể xuống cấp, khiến lượng khí thải tăng. Để duy trì khả năng đáp ứng tiêu chuẩn, chủ xe cần bảo dưỡng định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, đặc biệt với lọc gió, bugi, hệ thống phun nhiên liệu và bộ xúc tác, đồng thời kiểm tra, sửa chữa sớm khi xe có dấu hiệu bất thường.

Bao giờ xe máy phải kiểm định khí thải?

Quy chuẩn khí thải có hiệu lực từ ngày 30/6/2026, nhưng việc kiểm định xe máy được triển khai theo lộ trình. Từ ngày 1/7/2027, Hà Nội và TP HCM bắt đầu kiểm định khí thải xe môtô, xe gắn máy, từ ngày 1/7/2028 mở rộng đến các thành phố trực thuộc Trung ương khác và từ ngày 1/7/2030 đến các tỉnh, trừ địa phương áp dụng sớm hơn.

Riêng tại TP HCM, theo đề xuất vùng phát thải thấp, xe máy, môtô cá nhân dự kiến áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 3 từ năm 2029, nâng lên Mức 4 từ năm 2030 và chuyển hoàn toàn sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh vào năm 2035.

Với người đang sử dụng xe máy, việc cần làm trước mắt là xác định năm sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu của xe để biết phương tiện thuộc nhóm tiêu chuẩn nào. Thông tin này có thể được đối chiếu với giấy tờ của xe hoặc thông tin do nhà sản xuất cung cấp.

Chủ xe cũng nên duy trì bảo dưỡng định kỳ, sử dụng nhiên liệu phù hợp và kiểm tra các bộ phận liên quan đến quá trình đốt cháy, xử lý khí thải. Những xe đã sử dụng nhiều năm nên kiểm tra khí thải trước khi quy định kiểm định bắt đầu áp dụng, qua đó có thời gian sửa chữa nếu kết quả không đạt. Đối với người chuẩn bị mua xe mới, có thể ưu tiên những mẫu đáp ứng tiêu chuẩn khí thải cao hơn yêu cầu tối thiểu.

Hồ Tân