Các nước Đông Nam Á quy định làn trái cao tốc chỉ để vượt

Nhiều nước Đông Nam Á quy định làn vượt riêng, xử phạt tài xế chiếm làn nhằm duy trì lưu thông và giảm tai nạn.

Các nước chủ yếu quản lý bằng quy tắc và hướng dẫn

Lào lưu thông bên phải. Trên một số tuyến cao tốc, biển báo phân biệt rõ Overtaking Lane (làn vượt), Carriageway (làn lưu thông) và Emergency Lane (làn khẩn cấp), cho thấy làn ngoài cùng bên trái được bố trí riêng để vượt xe. Pháp luật nước này yêu cầu tài xế đi làn bên phải trong điều kiện bình thường và thực hiện việc vượt xe ở làn trái. Hoạt động xử lý vi phạm hiện tập trung vào các lỗi như chạy quá tốc độ, đi sai phần đường, vượt xe không đúng quy định hoặc dừng, đỗ trái phép.

Tương tự Lào, Campuchia cũng yêu cầu tài xế đi đúng phần đường bên phải trong điều kiện bình thường, và thực hiện việc vượt xe an toàn ở làn trái.

Lào và Campuchia không quy định chế tài riêng đối với hành vi chiếm làn vượt trên đường nhiều làn.

Các nước áp dụng quy định và chế tài rõ ràng

Singapore là một trong những quốc gia Đông Nam Á có quy định chặt chẽ nhất về sử dụng làn vượt. Do lưu thông bên trái, làn ngoài cùng bên phải trên đường nhiều làn chỉ dành cho việc vượt. Sau khi vượt, tài xế phải trở lại làn phù hợp ngay khi có thể và không được lưu thông ở làn vượt lâu hơn mức cần thiết. Người điều khiển phương tiện chạy chậm nhưng vẫn cản trở xe phía sau ở làn vượt có thể bị phạt tối đa 1.000 SGD (khoảng 20 triệu đồng), phạt tù đến 3 tháng hoặc cả hai đối với lần vi phạm đầu tiên, đồng thời bị trừ 4 điểm trên giấy phép lái xe. Nếu tái phạm, mức phạt tăng lên 2.000 SGD (khoảng 40 triệu đồng) và phạt tù đến 6 tháng.

Malaysia cũng lưu thông bên trái và áp dụng nguyên tắc chỉ sử dụng làn giữa hoặc làn ngoài cùng bên phải để vượt xe. Trên nhiều tuyến cao tốc, biển báo “Ikut Kiri Kecuali Memotong” (Giữ bên trái, trừ khi vượt xe) được lắp đặt nhằm nhắc tài xế trở lại làn trái sau khi hoàn thành việc vượt. Theo Cảnh sát Hoàng gia Malaysia (JSPT), hành vi chiếm làn (lane hogging) là một lỗi vi phạm giao thông. Tài xế đi chậm và cản trở dòng xe ở làn giữa hoặc làn phải có thể bị phạt từ 300-2.000 RM (khoảng 2-13 triệu đồng). Ngay cả khi chạy đúng giới hạn tốc độ, người lái vẫn có thể bị xử lý nếu tiếp tục lưu thông ở làn vượt mà không có nhu cầu vượt, khiến các phương tiện phía sau không thể vượt theo đúng quy định.

Philippines lưu thông bên phải. Luật giao thông quy định xe phía trước phải nhường đường khi nhận được tín hiệu vượt và không được tăng tốc cho đến khi phương tiện phía sau hoàn thành việc vượt. Trên đường nhiều làn cùng chiều, người lái cũng được phép vượt bên phải trong một số trường hợp. Những năm gần đây, một số địa phương bắt đầu siết việc sử dụng làn vượt. Báo cáo ba tháng đầu năm 2026 của Cơ quan Phát triển Bataan (MBDA) ghi nhận 1.998 vi phạm giao thông trên tuyến Roman Superhighway, trong đó lỗi chiếm làn chiếm tỷ lệ cao nhất, mức phạt là khoảng 1.000 peso (hơn 400.000 đồng). Theo MBDA, việc tài xế lưu thông kéo dài ở làn trái là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các vụ tai nạn nghiêm trọng trên tuyến đường này.

Thái Lan lưu thông bên trái. Theo Luật giao thông đường bộ, làn ngoài cùng bên phải trên đường nhiều làn được sử dụng để vượt xe. Hành vi điều khiển phương tiện chạy chậm và lưu thông kéo dài ở làn này bị coi là cản trở giao thông. Ngay cả khi đang chạy đúng giới hạn tốc độ, tài xế vẫn phải chuyển sang làn bên trái nếu có phương tiện phía sau muốn vượt. Người vi phạm có thể bị phạt 1.000 baht (khoảng 800.000 đồng).

Phạm Hải