Sử dụng làn trái thế nào khi đường cao tốc tắc?

Khi cao tốc ùn tắc, nhiều quốc gia thay đổi quy tắc sử dụng làn đường, hạn chế chuyển làn và tạo lối đi cho xe cứu hộ, cứu thương.

Khi cao tốc ùn tắc, việc xe ở làn phải di chuyển nhanh hơn làn trái hoặc các phương tiện đồng loạt tấp sang hai bên để tạo lối đi cho xe cứu hộ là hình ảnh quen thuộc ở nhiều quốc gia. Lúc này, quy tắc “đi bên phải, chỉ sử dụng làn trái để vượt” không còn được áp dụng như khi giao thông thông suốt. Thay vào đó, các quy định ưu tiên giữ ổn định dòng xe, hạn chế chuyển làn không cần thiết và tạo hành lang để xe cứu thương, cứu hỏa cùng lực lượng cứu hộ tiếp cận hiện trường nếu xảy ra sự cố.

Hạn chế chuyển làn khi ùn tắc

Ở nhiều quốc gia với văn hóa lái xe lâu đời, tài xế phải đi về làn bên phải sau khi hoàn thành việc vượt xe. Việc chiếm dụng làn trái khi đường thông thoáng có thể bị xử phạt.

Tuy nhiên, khi ùn tắc khiến các phương tiện chỉ di chuyển chậm hoặc phải dừng hẳn, quy tắc này không còn được áp dụng theo cách thông thường. Lúc này, các làn xe trở thành những dòng phương tiện song song. Xe ở làn phải có thể di chuyển nhanh hơn làn trái trong một số thời điểm mà không bị coi là vượt xe trái quy định.

Khi các phương tiện nối đuôi nhau với tốc độ thấp, mỗi làn xe có thể di chuyển nhanh chậm khác nhau theo từng thời điểm. Dù vậy, tài xế vẫn không được liên tục chuyển từ làn này sang làn khác để tìm làn di chuyển nhanh hơn. Hành vi đổi làn liên tục, cắt đầu xe hoặc không nhường khoảng cách an toàn vẫn có thể bị xử phạt. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc chuyển làn liên tục khi ùn tắc xảy ra chỉ giúp tiết kiệm rất ít thời gian, nhưng lại làm tăng nguy cơ va chạm và tạo hiệu ứng “sóng phanh”, khi một xe giảm tốc, khiến các xe phía sau phải phanh dây chuyền và tạo thành làn sóng ùn tắc kéo dài hơn.

Đức yêu cầu tạo “làn cứu hộ”

Một trong những quy định nổi tiếng nhất thuộc về Đức với Rettungsgasse (làn cứu hộ). Ngay khi cao tốc bắt đầu ùn tắc, các xe phải chủ động tạo khoảng trống giữa làn ngoài cùng bên trái và làn kế bên. Cách tạo làn cứu hộ phụ thuộc vào số làn xe. Trên cao tốc hai làn mỗi chiều, xe ở làn trái áp sát dải phân cách, còn xe ở làn phải dịch hết sang phải để tạo hành lang ở giữa.

Với cao tốc có từ ba làn mỗi chiều trở lên, chỉ xe ở làn ngoài cùng bên trái áp sát dải phân cách, tất cả các xe ở những làn còn lại đều dịch sang phải. Mục đích là để lực lượng cứu hộ luôn có sẵn lối đi nếu xảy ra tai nạn hoặc cần tiếp cận hiện trường khẩn cấp.

Quy định này áp dụng ngay cả khi chưa xuất hiện xe cứu thương, cứu hỏa hay cảnh sát. Đáng chú ý, tài xế vẫn phải áp dụng việc tạo làn cứu hộ trên những đoạn cao tốc có làn dừng khẩn cấp. Theo quy định của Đức, làn dừng khẩn cấp dành cho xe gặp sự cố, trong khi làn cứu hộ là hành lang riêng để xe ưu tiên di chuyển. Chỉ trong một số trường hợp đặc biệt, khi cảnh sát hướng dẫn hoặc mặt đường quá hẹp, các xe mới được lấn một phần sang làn dừng khẩn cấp để tạo đủ khoảng trống.

Nếu không tạo làn cứu hộ hoặc cố tình đi vào làn này, tài xế có thể bị phạt tiền, trừ điểm bằng lái và thậm chí bị tước giấy phép lái xe trong một số trường hợp. Không chỉ Đức, nhiều quốc gia châu Âu cũng áp dụng quy định tương tự.

Hồ Tân