11 quan chức bị sa thải vì đường cao tốc quá nhiều lỗi

Ấn ĐộNgười đứng đầu Bộ Giao thông Ấn Độ sa thải hàng loạt quan chức sau những sự cố sạt lở, sụt lún trên các tuyến cao tốc mới.

Bộ Giao thông Vận tải Ấn Độ, dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Nitin Gadkari, vừa buộc thôi việc 11 quan chức sau đợt đánh giá hiệu quả công việc liên quan đến hàng loạt sự cố sập cầu, sụt lún trên các dự án cao tốc quốc gia mới đưa vào khai thác, theo Cartoq. Ngoài ra, 11 cán bộ khác cũng bị kỷ luật do lơ là trách nhiệm hoặc không hoàn thành nhiệm vụ, theo thông tin được trình lên Quốc hội Ấn Độ ngày 29/7.

Đợt xử lý này liên quan đến 19 sự cố được ghi nhận trong giai đoạn 2025-2026 tại hàng loạt bang như Gujarat, Karnataka, Kerala, Madhya Pradesh, Tamil Nadu, Maharashtra, Tamil Nadu, Uttar Pradesh, West Bengal và Meghalaya. Các sự cố xuất hiện ở nhiều công trình như cầu, cầu vượt, mặt đường và các cấu trúc hạ tầng khác, thay vì chỉ tập trung ở một dự án riêng lẻ.

Bên cạnh các quan chức, nhiều nhà thầu, đơn vị nhượng quyền và tư vấn giám sát cũng đối mặt với các hình thức kỷ luật như chấm dứt hợp đồng, phạt tiền, đình chỉ, đưa vào danh sách đen hoặc gắn nhãn yếu kém. Trong một số trường hợp, các hạng mục hỏng hóc bắt buộc phải làm lại bằng chi phí của nhà thầu.

Trách nhiệm không chỉ thuộc về nhà thầu

Cartoq cho biết một dự án cao tốc quốc gia phải trải qua nhiều cấp quản lý trước khi chính thức thông xe. Nhà thầu chịu trách nhiệm thi công, nhưng kỹ sư giám sát độc lập hoặc đại diện cơ quan quản lý mới là bên theo dõi chất lượng. Ở cấp cao hơn, các giám đốc dự án thuộc cơ quan nhà nước và lãnh đạo bộ sẽ phê duyệt, kiểm tra tiến độ, báo cáo chất lượng và xử lý vi phạm hợp đồng.

Một sự cố sập công trình có thể bắt nguồn từ thiết kế kém, vật liệu không đạt chuẩn, thi công sai kỹ thuật, hệ thống thoát nước yếu kém hoặc lơ là bảo trì. Do đó, việc xác định trách nhiệm đòi hỏi phải nhìn rộng hơn, thay vì chỉ đổ lỗi cho doanh nghiệp đứng tên trên bảng thông tin công trình.

Bộ Giao thông Vận tải Ấn Độ cho biết đợt xử lý lần này nhắm vào cả quan chức lẫn doanh nghiệp tư nhân. Điều này có ý nghĩa quan trọng, bởi nếu chỉ phạt nhà thầu, những lỗ hổng trong khâu giám sát của cơ quan quản lý sẽ bị bỏ ngỏ.

Tuy nhiên, việc sa thải hay kỷ luật nội bộ vẫn chưa làm rõ những quyết định sai lầm cụ thể nào đã dẫn đến từng sự cố, bao nhiêu tiền ngân sách bị lãng phí và khả năng thu hồi là bao nhiêu.

Vấn đề thoát nước từ vụ sụt lún đường cao tốc Delhi – Dehradun

Sự cố trên tuyến đường cao tốc Delhi – Dehradun mới khai trương gần đây là một ví dụ điển hình. Sau đợt mưa lớn ngày 1/7, mặt đường xuất hiện hai ổ gà lớn rồi nhanh chóng sụt lún.

Cơ quan quản lý đường cao tốc quốc gia Ấn Độ (NHAI) giải thích nguyên nhân do ngập nước cục bộ và chậm kết nối hệ thống thoát nước. Đơn vị này cho biết người dân địa phương đã phản đối việc lắp đặt cống cân bằng vì muốn tận dụng khoảng trống làm lối đi cho xe cộ.

Sau sự cố, nhà thầu đã phải tự bỏ tiền túi để sửa chữa toàn bộ đoạn đường bị hỏng. NHAI đã đình chỉ công tác trưởng nhóm kỹ sư giám sát cùng giám đốc dự án của nhà thầu.

Viện Nghiên cứu Đường bộ Trung ương (CRRI) và Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) Roorkee sau đó đã tiến hành kiểm định độc lập về kết cấu và mặt đường toàn hành lang.

Báo cáo kiểm định cần được công khai

Theo quy trình của NHAI, các dự án phải trải qua kiểm toán an toàn giao thông độc lập và kiểm tra phòng ngừa định kỳ. Khi xảy ra sự cố kết cấu, một hội đồng chuyên gia phải nộp báo cáo sơ bộ trong vòng 3 ngày và báo cáo chính thức trong 7 ngày.

Một báo cáo kỹ thuật chi tiết cần chỉ rõ lỗi xuất phát từ khâu nào: thiết kế, thi công, giám sát, chậm giải phóng mặt bằng hay bảo trì. Báo cáo cũng phải đưa ra phương án khắc phục, chi phí ước tính, bên chịu trách nhiệm và thời gian bảo hành công trình sau sửa chữa.

Tuy nhiên, công chúng hiếm khi tiếp cận được các thông tin này. Các thông báo chính thức thường chỉ nêu án phạt, nhưng mập mờ về số tiền phạt thu được, tiến độ sửa chữa, hoặc liệu một công ty bị cấm thầu có đang “núp bóng” dưới dạng công ty con hay liên doanh trong các dự án khác hay không.

Dù vậy, theo Cartoq, thước đo thực sự cho hiệu quả của các biện pháp này sẽ xuất hiện sau những trận mưa lớn tiếp theo. Chỉ khi các đợt kiểm định đi kèm với việc nâng cấp hệ thống thoát nước, gia cố kết cấu, áp dụng chế độ bảo hành bắt buộc và minh bạch hóa chế tài xử lý, chất lượng hạ tầng giao thông mới có thể thực sự cải thiện.

Mỹ Anh