CSGT: Quan niệm xe to đền xe bé đã lỗi thời

Việc xác định đúng/sai không phải do kích thước phương tiện mà cần dựa trên nguyên tắc nhường đường tại nơi đường giao nhau.

 

 

Tư vấn luật cùng CSGT: Ai sai khi va chạm tại ngã tư?

Nội dung chính phần trao đổi giữa MC Ngọc Phú và Thiếu tá Lê Văn Phú, Cục CSGT:

– Pháp luật Việt Nam hiện nay quy định như thế nào về nguyên tắc nhường đường tại nơi đường giao nhau?

– Về nguyên tắc chung, khi đến nơi đường giao nhau, người điều khiển phương tiện phải giảm tốc độ và chú ý quan sát. Luật quy định cụ thể cho 3 trường hợp chính:

Giao nhau giữa đường không ưu tiên và đường ưu tiên: Các phương tiện đi trên đường không ưu tiên phải nhường đường cho phương tiện đi trên đường ưu tiên từ bất kỳ hướng nào tới.

Giao nhau tại ngã ba, ngã tư đồng cấp (không có đường ưu tiên): Nếu có biển báo hiệu đi theo vòng xuyến: Phải nhường đường cho xe đi tới từ bên trái. Nếu không có vòng xuyến: Phải nhường đường cho xe đi tới từ bên phải.

Trường hợp nhập làn (như trên đường cao tốc): Các phương tiện khi từ đường gom, đường dẫn nhập vào đường chính phải nhường đường cho các phương tiện đang chạy trên làn đường chính.

– Có một thực tế là nhiều lái xe vẫn giữ thói quen truyền miệng: hễ xảy ra va chạm thì “xe to mặc định có lỗi nhiều hơn xe bé”. Theo đồng chí, quan niệm này có đúng không và cần được hiểu chính xác như thế nào?

– Quan niệm “xe to đền xe bé” đã tồn tại rất lâu trong tâm lý giao thông ở Việt Nam. Về mặt cảm quan, khi va chạm xảy ra giữa ôtô và xe máy, người đi xe máy thường chịu hậu quả nặng nề hơn về sức khỏe, tính mạng. Do đó, dư luận thường có xu hướng thương cảm và bênh vực “phe yếu”.

Tuy nhiên, về mặt pháp lý, mọi phương tiện đều bình đẳng trước pháp luật. Việc xác định đúng sai phải dựa trên nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn. Cục Cảnh sát giao thông đã chỉ đạo lực lượng toàn quốc khi điều tra, giải quyết tai nạn phải làm rõ: Lỗi trực tiếp thuộc về ai?

Ví dụ: Trên đường cao tốc vốn cấm tuyệt đối xe máy, xe đạp và người đi bộ. Nếu xe máy cố tình đi vào cao tốc và xảy ra tai nạn, về mặt pháp luật, lỗi hoàn toàn thuộc về người đi xe máy do vi phạm đi vào đường cấm (trừ trường hợp chứng minh được lái xe ôtô cố ý đâm, khi đó sẽ xử lý theo tội danh khác như cố ý gây thương tích hoặc giết người).

– Bên cạnh quan niệm “xe to, xe bé”, người dân còn hay truyền tai nhau câu khẩu quyết: “Nhất chớm, nhì ưu, tam đường, tứ hướng“. Câu nói dân gian này có được quy định trong văn bản pháp luật nào không, thưa đồng chí?

– Trong văn bản quy phạm pháp luật chính thức thì hoàn toàn không có cụm từ này. Đây chỉ là cách tóm tắt nôm na của người dân. Việc tóm tắt quá ngắn gọn này khiến nhiều tài xế hiểu sai. Nhiều người nghĩ rằng cứ “chớm” vào nút giao trước là nghiễm nhiên có quyền đi trước, từ đó dẫn đến thói quen xấu là cố tăng ga phóng nhanh vào ngã tư để “giành đường”. Điều này cực kỳ nguy hiểm và làm mất đi hiệu lực của các quy tắc nhường đường chuẩn mực.

Khi xử lý tai nạn, yếu tố cốt lõi vẫn là xác định phương tiện nào có trách nhiệm phải nhường đường theo Luật, và hành vi không chấp hành quy tắc nhường đường chính là nguyên nhân trực tiếp gây ra tai nạn.

– Đồng chí có lời khuyên hay nguyên tắc cốt lõi nào muốn gửi tới độc giả để giúp họ lưu thông qua nơi đường giao nhau một cách an toàn nhất?

– Nguyên tắc quan trọng nhất và là “kim chỉ nam” cho mọi tài xế khi đến nơi đường giao nhau là: giảm tốc và tăng cường quan sát. Dù bạn đang đi trên đường ưu tiên hay đường không ưu tiên, thói quen chủ động giảm tốc độ, thậm chí dừng lại quan sát khi tầm nhìn bị hạn chế, sẽ giúp bạn tránh được hầu hết các vụ tai nạn.
Đừng nghĩ rằng mình đang đi đúng đường ưu tiên thì có “đặc quyền” phóng nhanh hay không cần nhường ai. Bởi nếu xảy ra tai nạn, dù đúng về mặt pháp lý thì bản thân mình cũng chịu tổn thất về sức khỏe, thời gian và tiền bạc. Hãy xem những người cùng lưu thông là bạn đồng hành, nhường nhịn và ứng xử văn minh để cùng nhau an toàn.

Minh Hy

Số tiếp theo: CSGT lý giải đề xuất “không mượn làn ngược chiều để vượt”, lên sóng lúc 6h ngày 31/7.